sobota, 29 listopada 2014

Zasady zaliczania do emerytury okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej oraz okresu represji


Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Warszawie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 12 kwietnia 2013 r.
III AUa 2028/12


W wymiarze podwójnym okres działalności kombatanckiej jak i równorzędnej z taką działalnością, a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego podlegają zaliczeniu jedynie do ustalenia prawa do świadczenia, a nie do jego wysokości - art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) i art. 13 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 400).


 Teza pochodzi z portalu www.orzeczenia.ms.gov.pl

-     www.orzeczenia.ms.gov.pl, Legalis
-     Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Art. 5 ust. 1, Art. 5 ust. 3


Numer 1049141


Skład sądu
Przewodniczący - Sędzia SA Anna Kubasiak
 Sędziowie SA Maria Gleixner-Dyk (spr.)
 SA Grażyna Kornas


Sentencja
Sąd Apelacyjny w Warszawie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. w W. sprawy W. M. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. o wysokość emerytury policyjnej na skutek apelacji Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. (obecnie: Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W.) od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt XIII U 2181/11:
 I. zmienia zaskarżony wyrok i odwołanie W. M. oddala;
 II. nie obciąża W. M. kosztami zastępstwa procesowego organu emerytalnego.


Uzasadnienie

W. M. w odwołaniu od decyzji z dnia 9 września 2011 r. wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W., w której do wysługi emerytalnej doliczono mu okres działalności kombatanckiej (siedmiu miesięcy przymusowego zesłania do ZSRR), domagał się uwzględnienia tego okresu w podwójnej wysokości.
 W odpowiedzi na odwołanie organ emerytalny wniósł o jego oddalenie.
 Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 13 marca 2012 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że nakazał Dyrektorowi Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. przeliczenie wysokości emerytury W. M. z uwzględnieniem jako okresu składkowego przed służbą okresu od 15 czerwca 1956 r. do 14 stycznia 1957 r. w podwójnym wymiarze - poczynając od 8 lipca 2008 r.
 Z ustaleń Sądu wynika co następuje:
 W. M., urodzony dnia (...), złożył wniosek o przyznanie emerytury policyjnej (winno być milicyjnej) 4 sierpnia 1993 r. a decyzją z 11 sierpnia 1993 r., ustalono jego prawo do tego świadczenia. Wnioskodawca wstąpił do służby w MO 31 lipca 1978 r. i został zwolniony ze służby 31 lipca 1993 r. Ponadto przed wstąpieniem do służby był zatrudniony w szkole podstawowej nr (...) w S., na stanowisku nauczyciela - od 20 listopada 1975 r. do 5 czerwca 1976 r., w (...), na stanowisku robotnika od 1 grudnia 1977 r. do 30 czerwca 1978 r. Natomiast po zwolnieniu ze służby był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w B. Szkolnej w S. - w okresie od 1 grudnia 2009 r. do 25 kwietnia 2010 r. oraz od 1 maja 2010 r. do chwili obecnej. Okresy te doliczono do wysługi emerytalnej.
 Z dalszych ustaleń Sądu I instancji wynika, iż Decyzją Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydaną 18 czerwca 2003 r. wnioskodawcy przyznano uprawnienia kombatanckie z tytułu przymusowego zesłania do Związku (...) w okresie od czerwca 1956 r. do grudnia 1956 r. - w ilości siedmiu miesięcy (urodził się tam). Z tytułu tej działalności W. M. otrzymuje dodatek kombatancki i inne świadczenia.
 Emeryt złożył wniosek o zaliczenie tego okresu do okresów składkowych w podwójnej wysokości. W konsekwencji organ emerytalny wydał zaskarżoną decyzję, w której do wysługi emerytalnej doliczył okres działalności kombatanckiej w ilości 7 miesięcy.
 W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie jest uzasadnione uznał bowiem za słuszną interpretacja powoda, który wskazuje że okresy składkowe i nieskładkowe są obliczane dla funkcjonariuszy Policji na tych samych zasadach co dla pracowników - mimo, że zasadniczo w innych aspektach świadczenia emerytalne obu grup regulują przepisy odrębnych ustaw.
 Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wywodzi Sąd, okresy przebywania na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych, zalicza się w wymiarze podwójnym do okresu, od którego zależy przyznanie emerytury lub renty - na zasadach określonych w ustawie o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw. Ustawa ta została uchylona i obecnie, stosownie do art. 192, zastępują ją przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118). Poza wskazanym przepisem ustawy kombatanckiej, również art. 5 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stwierdza bezpośrednio, że przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty okresy:
 1) działalności kombatanckiej oraz działalności równorzędnej z tą działalnością, a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego,
 2) pracy przymusowej - uwzględnia się w wymiarze podwójnym.
 Wskazane w art. 13 ustawy kombatanckiej "okresy od których zależy przyznanie emerytury lub renty" to okresy składkowe i nieskładkowe, wymienione w artykułach 6 oraz 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przepisy art. 6 oraz 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stosuje się również do obliczania okresów składkowych i nieskładkowych funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Umożliwia to art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, który zawiera odpowiednie odesłanie. Przepis ten stwierdza, że użyte w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy pojęcia "okresy składkowe i nieskładkowe" oznaczają - okresy uregulowane ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
 Identyczne odesłanie, kontynuuje Sąd, zawiera inny przepis ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Na podstawie art. 16, funkcjonariuszom, którym przysługują świadczenia emerytalne, zalicza się do wysługi emerytalnej, uwzględnianej przy obliczaniu emerytury, posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
 Dlatego też w świetle wskazanych przepisów, jest zdaniem Sądu Okręgowego oczywiste, że okresy składkowe i nieskładkowe powinny być uwzględniane również przy obliczaniu emerytury policyjnej. Okoliczność, że szczegółowe przepisy o sposobie ustalania okresów składkowych i nieskładkowych znajdują się w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, nie zmienia faktu, że przepisy te stosuje się również w odniesieniu do innych grup niż kategorie osób wymienionych w ustawie emerytalnej. Regulacje dotyczące okresów składkowych i nieskładkowych pracowników, zawarte w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, stosuje się również do obliczania okresów składkowych i nieskładkowych deklarowanych przez funkcjonariuszy Policji i innych funkcjonariuszy wymienionych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Co więcej, stanowisko organu emerytalno - rentowego, w niniejszej sprawie zawiera istotne wewnętrzne sprzeczności. Dyrektor ZER MSWiA uwzględnił w decyzji z dnia 9 września 2011 r. przy obliczaniu emerytury powoda okres składkowy, o którym mówi ustawa o emeryturach i rentach z FUS, ale jednocześnie neguje możliwość zastosowania regulacji dotyczących obliczania okresu składkowego zawartych w tejże ustawie.
 Mając na uwadze wskazane ustalenia, Sąd Okręgowy na podstawie art. 47714 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, orzekł jak w sentencji wyroku.
 Apelację od tego wyroku złożył Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. zaskarżając wyrok w całości i zarzucił mu:
 - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w związku z art. 192 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i uznanie, iż okres przymusowego zesłania do ZSRR powinien zostać zaliczony do wysługi emerytalnej W. M., jako byłego funkcjonariusza służb mundurowych w podwójnej wysokości, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, iż zaliczenie do wysługi emerytalnej okresu przymusowego zesłania do ZSRR w podwójnej wysokości dotyczy wyłącznie uprawnień pracowników z powszechnego systemu emerytalnego,
 - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 5 ustawy o EmRentyFUSU, na skutek czego, Sąd przyjął w niniejszej sprawie, zasady ustalania wymiaru okresów składkowych uwzględnianych przy ustalaniu uprawnień pracowników z powszechnego systemu emerytalnego, podczas gdy W. M. jest byłym funkcjonariuszem służb mundurowych i do ustalania prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości stosuje się przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin,
 - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 16 ust. 1 policyjnej ustawy emerytalnej i przyjęcie, iż posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe powinny być ustalane w wymiarze określonym ustawą o EmRentyFUSU, podczas gdy powyższy przepis nakłada jedynie obowiązek zaliczenia do wysługi emerytalnej posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o EmRentyFUSU,
 - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu Okręgowego w Warszawie z treścią zebranego w sprawie materiału.
 Wskazując na powyższe organ emerytalny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie od odwołującego się na rzecz pozwanego kosztów postępowania odwoławczego w tym kosztów zastępstwa procesowego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
 W uzasadnieniu apelacji organ emerytalny podniósł, iż w jego ocenie Sąd I instancji przyjął błędną interpretację podanych przepisów, uznając, iż posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe powinny być ustalane w wymiarze określonym ustawą o EmRentyFUSU, podczas gdy przepis art. 16 ust. 1 policyjnej ustawy emerytalnej nakłada jedynie obowiązek zaliczenia do wysługi emerytalnej byłych funkcjonariuszy służb mundurowych posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o EmrentyFUSU.
 Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył co następuję:
 Apelacja nie jest uzasadniona bowiem zaskarżony nią wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego. Jednakże nie ze wszystkimi zarzutami apelacji można się zgodzić.
 Nie jest w sprawie sporne, że W. M. posiada uprawnienia kombatanckie przyznane mu decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 czerwca 2003 r. Tę decyzję złożył w organie emerytalnym w dniu 10 lipca 2003 r. jednakże, mimo przyznania mu do emerytury policyjnej dodatku kombatanckiego, ryczałtu energetycznego i dodatku kompensacyjnego (decyzją z dnia 2 lipca 2003 r.) okres działalności kombatanckiej nie został mu uwzględniony w wysłudze emerytalnej. Ponowny wniosek o doliczenie do wysługi emerytalnej okresu wymienionego w decyzji z dnia 18 czerwca 2003 r. Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w wymiarze podwójnym W. M. złożył w dniu 12 lipca 2011 r. i organ emerytalny po wykryciu swojego błędu, w postaci nie uwzględnienia działalności kombatanckiej w wysłudze emerytalnej wnioskodawcy, decyzją z dnia 9 września 2011 r. (zaskarżoną w niniejszym postępowaniu), doliczył do jego wysługi emerytalnej okres 7 miesięcy i wypłacił wyrównanie świadczenia od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 30 września 2011 r. a kolejną decyzją z dnia 24 października 2011 r. wypłacono emerytowi z tego tytułu odsetki.
 Jak stanowi art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) funkcjonariuszom, którzy spełniają warunki dla uzyskania emerytury policyjnej zalicza się do wysługi emerytalnej, uwzględnianej przy obliczaniu emerytury posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ustawa ta weszła w życie od 1 stycznia 1999 r.).
 W ustawie tej zasadą jest, że okresy składkowe podlegają liczeniu po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok a okresy nieskładkowe liczy się po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok.
 Jednym z okresów składkowych jest okres działalności kombatanckiej, działalności równorzędnej z tą działalnością, a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Z załączonej przez wnioskodawcę decyzji wynika, że ma zaliczony do tej działalności okres od czerwca do grudnia 1956 r. - przymusowe zesłanie do ZSRR - art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (obecnie t.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 400).
 Nie jest także sporne, że W. M. udowodnił 15 lat służby o jakiej mowa w art. 12 policyjnej ustawy emerytalnej dla uzyskania prawa do emerytury policyjnej.
 Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotny jest zapis art. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i jego wykładnia.
 Stosownie do treści ust. 1 art. 5 przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się, z zastrzeżeniem ust. 2 - 5, następujące okresy: składkowe o których mowa w art. 6, nieskładkowe, o których mowa w art. 7 z tym, że przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych.
 Natomiast zgodnie z zapisem ust. 3 art. 5 przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty okresy: działalności kombatanckiej oraz działalności równorzędnej z tą działalnością, a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz pracy przymusowej, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 - uwzględnia się w wymiarze podwójnym.
 Dlatego też w wymiarze podwójnym okres działalności kombatanckiej jak i równorzędnej z taką działalnością a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego podlegają zaliczeniu jedynie do ustalenia prawa do świadczenia a nie do jego wysokości. Czyli w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie ma niewystarczający okres składkowy i nieskładkowy dla nabycia prawa do emerytury lub renty, to jedynie wówczas okres działalności kombatanckiej w szerokim tego słowa znaczeniu, zalicza się w wymiarze podwójnym. Także w art. 13 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego znajdujemy zapis, iż "Okresy, o których mowa w art. 1 ust. 2 oraz w art. 2 - 4, zalicza się w wymiarze podwójnym do okresu, od którego zależy przyznanie emerytury lub renty - na zasadach określonych w ustawie o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw" - obecnie od 1 stycznia 1999 r. o emeryturach i rentach z FUS. Tym samym i ustawa kombatancka stanowi, że okresy działalności kombatanckiej, w szerokim tego słowa znaczeniu, w tym okresy przymusowego zesłania do ZSRR - art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b jedynie przy ustalaniu prawa do świadczenia podlegają liczeniu podwójnie zaś przy ustalaniu wysokości świadczenia pojedynczo, czyli w faktycznej ilości lat i miesięcy zaliczonej do takiej działalności.
 Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny w Warszawie na podstawie art. 386 § 1 KPC orzekł jak w wyroku.
 Sąd Apelacyjny nie obciążył W. M. kosztami zastępstwa procesowego organu emerytalnego stosując art. 102 KPC bowiem to Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia prawa materialnego i dlatego apelacja była konieczna.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Zarejestrowanie działalność gospodarczej w ostatnich miesiącach ciąży

Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 grudnia 2018 r. I UK 476/17 Nie stanowi tytułu...