sobota, 27 września 2014

Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego w przypadku wniosku o rentę


Postanowienie
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 26 lutego 2008 r.
II UK 316/07


W odniesieniu do osób, które udowodniły okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny i stały się całkowicie niezdolne do pracy, ustawodawca zrezygnował nie tylko z wymagania, aby niezdolność do pracy powstała w okresach wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), ale ponadto określił w sposób szczególny wymagany dla nabycia przez nie prawa do renty okres składkowy i nieskładkowy oraz stopień niezdolności do pracy. Uzasadnia to wniosek, że przepis ust. 2 w sposób szczególny w porównaniu do przesłanek (warunków) przewidzianych w ust. 1 określa przesłanki prawa do renty. Wymagany okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2 określa przepis art. 58, według którego warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej określoną ilość lat w zależności od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy; okres ten wynosi 5 lat jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. Przepis art. 58 ust. 1 nie odnosi się do art. 57 ust. 2, który samodzielnie określił minimalny okres składkowy i nieskładkowy. Tym samym, w odniesieniu do kręgu osób, o których mowa w art. 58 ust. 1, nie znajduje zastosowania ustęp 2 tego przepisu, który w przypadku osób w wieku powyżej 30 lat wymaga, by 5-letni okres zatrudnienia przypadał w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

Okresy ubezpieczenia w krajach Unii Europejskiej a prawo do renty

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 18 listopada 2010 r.
III AUa 103/10


Okresy ubezpieczenia przebyte w kraju członkowskim Wspólnoty Europejskiej (Danii) należy uwzględnić przy ustalaniu okresów niezbędnych do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla ubezpieczonego ubiegającego się o to świadczenie i zamieszkującego od lat poza granicami Polski, na terenie Wspólnoty Europejskiej (w Danii).

Legitymowanie się okresem składkowym i nieskładowym - przesłanka przyznania renty

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 13 września 2011 r. I UK 41/11

To, czy ubezpieczony legitymuje się wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym wymaga odniesienia się nie tylko do dziesięciolecia poprzedzającego złożenie wniosku o rentę, ale także do dziesięciolecia przed powstaniem niezdolności do pracy i ustalenia przypadających w nim okresów składkowych i nieskładkowych, w tym okresów zatrudnienia (poza służbą). Natomiast ustalenie, czy stwierdzona niezdolność do pracy powstała w okresie wskazanym w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1227 ze zm.), zależy od tego, czy ubezpieczony stał się niezdolny do pracy w okresie zatrudnienia. Uznaniu tej przesłanki za spełnioną nie sprzeciwiałoby się równoległe z zatrudnieniem pozostawanie ubezpieczonego w służbie, które nie odbiera przecież okresowi pozostawania w stosunku pracy charakteru okresu składkowego.

Staż pracy - prawo do renty, niezdolność do pracy po przerwie powyżej 18 miesięcy

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 23 listopada 2012 r. II UK 102/12

Osoba spełniająca warunki prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, która wystąpiła z roszczeniem o przyznanie renty dopiero po powstaniu nowej niezdolności do pracy, powstałej po upływie 18 miesięcy od ustania poprzedniej niezdolności do pracy, nie może skutecznie domagać się ustalenia prawa do renty z uwzględnieniem okresów składkowych i nieskładkowych sprzed dnia powstania pierwszej niezdolności do pracy (61 i art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.)).

Przeliczanie okresów nieskładkowych do stażu emerytalnego


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 20 sierpnia 2002 r.
II UKN 565/01

Ubezpieczonemu, co do którego obowiązuje wymaganie posiadania pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku lub powstaniem niezdolności do pracy, uwzględnia się okresy nieskładkowe w rozmiarze nie wyższym niż jedna trzecia okresów składkowych przypadających w tym dziesięcioleciu.

Sądowa ocena legalności decyzji rentowej

Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 2 sierpnia 2007 r.
III UK 25/07


W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd ocenia legalność decyzji rentowej według stanu rzeczy w chwili jej wydania. W uzasadnionych jednakże sytuacjach, kiedy przesłanka prawa do renty dotycząca wymaganego stażu ubezpieczeniowego spełni się w sposób pewny po wydaniu zaskarżonej decyzji, sąd może przyznać ubezpieczonemu świadczenie (art. 316 § 1 KPC).

Okresy zatrudnienia sprzed wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 23 sierpnia 2012 r.
III AUa 340/12

Dla uznawania okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 oraz art. ust. 2 pkt 1 lit. a tej ustawy nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę faktu opłacenia przez pracodawcę składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne. W drodze analogii należy uznać, iż wykazanie opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń otrzymanych przed wejściem w życie omawianej ustawy nie jest wymagane również w sprawach o wysokość emerytury, jeżeli dowiedzione zostało, iż poszczególne składniki wynagrodzenia podlegały obowiązkowi oskładkowania.

niedziela, 14 września 2014

Weryfikacja niezdolności do pracy rencisty

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 24 października 2006 r.
II UK 91/06


W aktualnym stanie prawnym nie ma podstaw do przyznania prawa do renty osobie zdolnej do pracy. Osoba, której wstrzymano prawo do renty z powodu ustąpienia niezdolności do pracy, nie może skutecznie bronić się zarzutem uprzedniego długotrwałego stanu niezdolności do pracy. Może jedynie kwestionować wyniki badań lekarskich, na podstawie których stwierdzono brak niezdolności do pracy.

Prawo organu rentowego do weryfikacji prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 3 sierpnia 2012 r.
I UK 66/12



Obecny system nie gwarantuje ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy przyznanej dożywotnio, bez prawa do weryfikacji tego uprawnienia przez organ rentowy. Tego wymaga spójność systemu ubezpieczeń społecznych - osoba, która po pewnym czasie odzyskała zdolność od pracy, nie powinna korzystać ze świadczeń z funduszu rentowego, lecz podjąć pracę zarobkową lub inną działalność, która pozwoli jej utrzymać się, natomiast środki funduszu rentowego powinny być przeznaczone na wypłatę świadczeń dla ubezpieczonych niezdolnych do pracy zarobkowej.

Uprawnienie organu rentowego do weryfikowania zmiany stanu zdrowia uprawnionego do renty z tytułu niezdolności do pracy

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 26 lipca 2013 r.
III UK 115/12

Stosunki prawne ubezpieczenia społecznego oparte na spełnieniu się ryzyka związanego z oceną stanu zdrowia jako przesłanką (jedną z przesłanek) prawa do świadczenia są równocześnie oparte na regule, że zmiana okoliczności zawsze otwiera drogę do ponownego rozpoznania sprawy. Co do zasady więc, w stosunkach ubezpieczeń społecznych warunki do świadczeń mogą być badane w każdym czasie, a od wyniku tego badania zależy albo nabycie prawa do świadczeń w nowej sytuacji faktycznej, albo wstrzymanie do czasu ustalenia dalszego spełniania warunków, albo ustanie prawa. Możliwe jest także - bez względu na powagę rzeczy osądzonej - wzruszanie ustaleń stanowiących podstawę prawomocnych orzeczeń przyznających prawo do świadczeń w drodze nowej decyzji organu rentowego.

Działalność twórcza a utrata lub zawieszenie renty

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 14 lipca 2005 r.
II UK 304/04

Prawo do emerytury lub renty nie ulega zawieszeniu lub zmniejszeniu na podstawie art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) tylko wówczas, gdy ubezpieczony osiąga przychód w postaci honorariów z tytułu działalności twórczej w rozumieniu art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).


Brak właściwego pouczenia emeryta/rencisty co uważa się za przychód


Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 17 października 2006 r.
III AUa 502/06

Brak pouczenia ubezpieczonego o tym, co uważa się za przychód emerytów, ma istotny skutek prawny. Oznacza to, że gdyby ubezpieczony (emeryt) w tym zakresie uzyskał pouczenie, to miałby możliwość takiego ukształtowania swojej aktywności zawodowej (w tym działalności gospodarczej), aby nie narazić się na konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Złożenie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako zawiadomienie o okoliczności powodującej ustanie prawa do świadczeń

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 19 lutego 2008 r.
III AUa 641/07

Złożenie w wydziale składek ZUS druku zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w związku z rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej spełnia wymóg zawiadomienia organu rentowego o zajściu okoliczności, o których mowa w art.138 ust.4 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.


Zmniejszenie / zawieszenie emerytury / renty a nieuzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 26 lutego 2013 r.
III AUa 664/12

Świadczenie emerytalne ubezpieczonego, który mimo zarejestrowania działalności gospodarczej, faktycznie jej nie wykonywał przez cały rok i nie uzyskał z tego tytułu żadnego przychodu, nie może zostać zmniejszone stosownie do treści art. 104 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).

Wynagrodzenie z tytułu pracy w Niemczech a prawo do emerytury

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 13 września 2013 r.
I UK 76/13

Zarobek emeryta z tytułu zatrudnienia w Niemczech stanowi przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą, który wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie jego emerytury w Polsce.

Zawieszenie / zmniejszenie prawa do emerytury i renty

 Art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

 1. Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6.

 1a. Dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Roczne rozliczenie świadczeń - emerytura i działalność gospodarcza




Wyrok

Sądu Apelacyjnego w Szczecinie

z dnia 5 stycznia 2011 r.

III AUa 657/10

Roczne rozliczenie świadczenia ubezpieczonego na podstawie art. 103 i art. 104 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jedn. tekst Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227, ze zm.) pobierającego emeryturę i prowadzącego działalność gospodarczą musi uwzględniać przychód z tej działalności w wysokości kwoty zadeklarowanej, nie niższej jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek w rozumieniu art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (jedn. tekst Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585, ze zm.), nawet wówczas, gdy rzeczywisty przychód z tej działalności osiągnięty został znacznie poniżej tej kwoty.


Roczne rozliczanie świadczeń "kwota zadeklarowana"



Tekst orzeczenia pochodzi z bazy Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.ms.gov.pl

Wyrok

Sądu Apelacyjnego w Białymstoku

z dnia 25 kwietnia 2013 r.

III AUa 1082/12



Określenie "zadeklarowana kwota" zawarta w art. 18 ust. 8 u.s.u.s. zdecydowanie różni się od pojęcia "przychodu". Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności w ustalaniu tej kwoty. Pojęcie zadeklarowana kwota wyraźnie jest odmienne od kwoty przychodu, co może sugerować dopuszczalność określenia tej kwoty najzupełniej dowolnie, jedynie z uwzględnieniem jej minimum określonego ustawą, natomiast w oderwaniu od jakiejkolwiek, nawet przybliżonej, czy prognozowanej kwoty przychodu. Jednakże takiej możliwości nie ma. Roczne rozliczenie świadczenia ubezpieczonego na podstawie art. 103 i art. 104 u.e.r.f.u.s. pobierającego emeryturę i prowadzącego działalność gospodarczą musi uwzględniać przychód z tej działalności w wysokości kwoty zadeklarowanej, nie niższej jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek w rozumieniu art. 18 ust. 8 u.s.u.s., nawet wówczas, gdy rzeczywisty przychód z tej działalności osiągnięty został znacznie poniżej tej kwoty.


wtorek, 9 września 2014

Pozorność umowy o pracę / obowiązek zwrotu świadczenia




Wyrok

Sądu Najwyższego

z dnia 6 sierpnia 2013 r.

II UK 11/13


Płatnik składek nie jest zobowiązany do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych przez inne osoby wówczas, gdy obowiązujące przepisy umożliwiają dochodzenie zwrotu od osoby, której świadczenie faktycznie wypłacono (art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).
 
Jeżeli strony umowy o pracę nie zamierzają wywołać skutku prawnego w postaci nawiązania stosunku pracy, a ich oświadczenia uzewnętrznione umową o pracę zmierzają wyłącznie do wywołania skutku w sferze ubezpieczenia społecznego, to taka umowa jako pozorna jest nieważna (art. 83 § 1 k.c.). Okoliczność, że zgłoszenia danej osoby do ubezpieczeń społecznych dokonuje rzekomy pracodawca, nie oznacza, że rzekomy pracownik, wnioskując o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, z powołaniem się na objęcie go takimi ubezpieczeniami w związku z zawarciem umowy o pracę, nie wprowadza świadomie w błąd organu rentowego w rozumieniu art. 84 ust. 2 pkt 2 u.s.u.s.

Zakwestionowanie przez ZUS wysokości wynagrodzenia - podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe



Tekst orzeczenia pochodzi z bazy Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.ms.gov.pl

Wyrok

Sądu Apelacyjnego w Krakowie

z dnia 16 października 2013 r.

III AUa 294/13



W ramach art. 41 ust. 12 i 13 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa. Nadmierne podwyższenie wynagrodzenia pracownika w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych może być bowiem ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń.

Kontrola organu rentowego zgłoszeń do ubezpieczenia i prawidłowości obliczenia składki / kwestionowanie wysokości wynagrodzenia



Tekst orzeczenia pochodzi z bazy Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.ms.gov.pl

Wyrok

Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

z dnia 29 kwietnia 2014 r.

III AUa 1136/13


Podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy, natomiast ocena godziwości tego wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji. Dokonywana przez organ rentowy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz prawidłowości i rzetelności obliczenia składki oznacza przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania zarówno tytułu zawarcia umowy o pracę, jak i ważności jej poszczególnych postanowień, a zatem, również postanowień umowy o pracę w zakresie wynagrodzenia, które pozostają w kolizji z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.

poniedziałek, 8 września 2014

Zwiększenie emerytury - okres zwolnienia z opłacania składek


Uchwała
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 3 października 2012 r. III UZP 4/12


Emerytura ustalona zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) nie ulega zwiększeniu na podstawie art. 26a tej ustawy za okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, w których rolnik zwolniony był od obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie społeczne rolników na podstawie art. 40 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140 ze zm.).

Zwiększenie wysokości emerytury z tytułu podlegania ubezpieczeniu rolniczemu


1. Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to ustala się według zasad wymiaru części składkowej emerytury rolniczej przewidzianych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników na podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach opłacania składek.
2. Zwiększenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje osobie mającej ustalone prawo do emerytury na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Renta socjalna - charakter prawny świadczenia


Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 21 listopada 2012 r.
III AUa 1047/12


Renta socjalna ma charakter świadczenia kompensującego brak możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego ze względu na to, że całkowita niezdolność do pracy lub naruszenie sprawności organizmu ubezpieczonego powstało przed jego wejściem na rynek pracy.

Renta socjalna - całkowita niezdolność do pracy


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 4 lipca 2013 r.
II UK 403/12


Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu, jednakże legitymowanie się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) nie jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, o której mowa w art. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.), ani z pojęciem „niezdolności do pracy” z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), dlatego też brak całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu tego ostatniego przepisu uniemożliwia przyznanie prawa do renty socjalnej uzależnionego - po myśli art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej - właśnie od stwierdzenia takiej niezdolności.

Renta socjalna - możliwość podjęcia pracy w warunkach chronionych

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 19 marca 2014 r.
I UK 434/13


Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu. Możliwość uznania całkowitej niezdolności do pracy jest wykluczona przy zachowaniu choćby ograniczonej zdolności, ale w tzw. normalnych warunkach.

Zaliczanie pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury pracowniczej cz. 5 - orzecznictwo

Postanowienie
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 18 października 2011 r. I UK 177/11


Dokonując oceny okresu pracy w gospodarstwie należącym do członków rodziny świadczonej przez ucznia szkoły ponadpodstawowej sąd powinien różnicować okres wakacji.


Zaliczanie pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury pracowniczej cz. 4 - orzecznictwo


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 25 marca 2014 r. I UK 340/13


W stażu emerytalnym uwzględnia się - jak okresy składkowe - nie okresy jakiejkolwiek pracy gospodarstwie rolnym, lecz tylko stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym zaliczanej do stażu ubezpieczeniowego.

Zaliczanie pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury pracowniczej cz. 3 - orzecznictwo


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 9 lipca 2013 r.
III UK 103/12



1. Praca w gospodarstwie rolnym nie może polegać na doraźnej pomocy. Takiego waloru z pewnością nie ma praca w gospodarstwie rolnym świadczona w czasie urlopu wypoczynkowego, traktowana jako sposób rekreacji przez osoby przyjeżdżające z miasta na wieś. Jeżeli jednak osoba bliska rolnikowi, stale mieszkająca na terenie gospodarstwa rolnego lub w jego pobliżu, zatrudniona jako pracownik i z tego tytułu podlegająca pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, a jednocześnie równolegle stale pracująca w gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie (co jest do pogodzenia z zatrudnieniem pracowniczym poza gospodarstwem rolnym), korzysta z urlopu bezpłatnego specjalnie w celu udziału w pracach rolniczych w okresie ich nasilenia, to okres takiej pracy powinien być zaliczony do ogólnego stażu ubezpieczeniowego. Warunek stałej pracy w gospodarstwie rolnym może być zatem spełniony nawet w odniesieniu do dwóch pięciodniowych przerw w wykonywaniu pracy zarobkowej, stanowiącej pracowniczy tytuł ubezpieczenia społecznego wnioskodawcy, jeżeli poza tym wnioskodawca stale pracował w gospodarstwie rolnym, co najmniej przez 4 godziny dziennie, przez cały czas zamieszkiwania w tym gospodarstwie wspólnie z teściami. Dwa pięciodniowe okresy urlopu bezpłatnego nie mogą być oceniane w oderwaniu od całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności wpływu codziennej pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym teściów na jego ogólne funkcjonowanie.

Zaliczanie pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury pracowniczej cz. 2 - orzecznictwo


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 14 października 2013 r.
II UK 108/13


1. Niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja dyspozycji art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), zmierzająca do zaliczania w każdym wypadku okresów pracy w gospodarstwie rolnym zamiast wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych w ramach ubezpieczenia innego, niż ubezpieczenie rolnicze. Przepis art. 10 ust. 1 omawianej ustawy powinien być interpretowany i stosowany w sposób restryktywny. Dopuszcza on bowiem jedynie wyjątkowo i w ograniczonym zakresie, niezbędnym do uzupełnienia okresu składkowego i nieskładkowego wymaganego do przyznania emerytury osobom podlegającym ubezpieczeniu emerytalnemu określonemu w przepisach systemu ubezpieczeń społecznych, możliwość traktowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym jak okresów składkowych.

Zaliczanie pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury pracowniczej cz. 1

Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:
1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,

środa, 3 września 2014

Kwalifikacja zdarzenia jako wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej



Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 12 marca 2013 r.
I UK 567/12

Odbywanie drogi do domu po zakończeniu czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest wykonywaniem zwykłych czynności związanych z prowadzeniem tej działalności, a tylko zdarzenie zaistniałe w tych ostatnio wymienionych okolicznościach może być zakwalifikowane jako wypadek przy prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 8 w związku z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.). Odbywanie drogi z miejsca wykonywania działalności gospodarczej do domu pozostaje jedynie „w związku” z wykonywaniem zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej, tymczasem chronione z tytułu tego rodzaju ubezpieczenia są tylko zdarzenia, do których doszło „podczas” wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej, a nie „w związku” z tymi czynnościami. Nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do domu po zakończeniu czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wypełnia natomiast zawartą w art. 57b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) definicję wypadku w drodze z miejsca wykonywania działalności.

Wyłączenie z prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia emerytów i rencistów

 Wyrok
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2014 r. P 6/12

TK orzeka:
 Art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 159) jest zgodny z art. 67 ust. 1 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
 Ponadto postanawia:
 na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Istnienie stosunku pracy - umowa cywilnoprawna a umowa o pracę

Wprawdzie z prawa pracy, ale ważne również w świetle prawa ubezpieczeń społecznych.


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 24 listopada 2011 r.
I PK 62/11


I.
 O tym, czy strony łączy umowa o pracę, czy też cywilnoprawna, decyduje ich wola. Korzystanie ze służbowego sprzętu nie oznacza automatycznie, że doszło do zawarcia stosunku pracy.
 opubl. MOPr 2012/22-23/260; Legalis.
 II.
 Outsourcing działalności bankowej w zakresie pośrednictwa czynności bankowych i czynności faktycznych związanych z działalnością bankową jest dopuszczalny tylko w formie umowy agencyjnej.
 opubl. OSNAPiUS 2012/21-22/260; OSP 2013/7/71.

Umowa zlecenia a umowa o pracę - różnice, ustalenie stosunku pracy


Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 11 września 2013 r. II PK 372/12

I.
 W umowie zlecenia mogą wystąpić cechy kierownictwa i podporządkowania, choć nie takie same, jak w zależności właściwej dla stosunku pracy (art. 22 § 1 i § 1[1] KP oraz art. 750 KC).
 opubl. OSNAPiUS 2014/6/80.
 II.
 1. Praca organizowana przez zatrudniającego, nawet pod jego kierownictwem i kontrolą, nie jest właściwa tylko stosunkowi pracy, stąd wola stron w wyborze podstawy zatrudnienia nie jest bez znaczenia i nie może być pomijana w sporze o kwalifikację zatrudnienia.
 2. Regulacja z art. 22 § 1 i 1[1] KP nie oznacza prawnego domniemania stosunku pracy. Podporządkowanie zatrudniającemu nie stanowi przesłanki właściwej tylko stosunkowi pracy. W samych stosunkach pracy istnieje szereg sytuacji, w których nie występuje taki element zależności pracownika. Zatrudnienie rozumiane jest więc szeroko, ze względu na różne formy świadczenia pracy i zarobkowania. Innymi słowy w systemie prawa akceptuje się ich dopuszczalność i równorzędność.
 3. Nie jest wystarczający argument w pozwie o ustalenie istnienia stosunku pracy, że praca nie różniła się istotnie od pracy innych zatrudnianych przez pracodawcę na podstawie umowy o pracę.

Nienależnie pobrane świadczenia - błąd

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 lutego 2017 r. II UK 699/15 W prawie ...