sobota, 29 czerwca 2013

Świadczenia w drodze wyjątku przyznawane przez Prezesa ZUS + orzecznictwo


1. Ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów


1. Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.

2. Prezes Rady Ministrów przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku kalendarzowego informację o przyznanych w roku poprzedzającym emeryturach i rentach na podstawie ust. 1.

Dodatek dla sieroty zupełnej + orzecznictwo


1. Jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest sierota zupełna, przysługuje jej dodatek dla sierot zupełnych. 

2. Dodatek, o którym mowa w ust. 1, wynosi 382,50 zł miesięcznie.

3. Kwotę dodatku, o którym mowa w ust. 2, podwyższa się przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent od miesiąca, w którym przeprowadzana jest waloryzacja.

III AUa 1829/09 - wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19.11.2009

Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny?


1. Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4. 

2. Dodatek pielęgnacyjny wynosi 203,50 zł miesięcznie.

Renta rodzinna – uprawnieni: dzieci


1. Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej:
1) do ukończenia 16 lat;
2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo
3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2.

Wiek emerytalny mężczyzn urodzonych po 31 grudnia 1948 r.


Wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie: 

1) od dnia 1 stycznia 1949 r. do dnia 31 marca 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 5 miesięcy;
2) od dnia 1 kwietnia 1949 r. do dnia 30 czerwca 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 6 miesięcy;
3) od dnia 1 lipca 1949 r. do dnia 30 września 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 7 miesięcy;

Wiek emerytalny kobiet urodzonych po 31 grudnia 1948 r.


Wiek emerytalny dla kobiet urodzonych w okresie: 

1) do dnia 31 grudnia 1952 r. wynosi co najmniej 60 lat;
2) od dnia 1 stycznia 1953 r. do dnia 31 marca 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 1 miesiąc;
3) od dnia 1 kwietnia 1953 r. do dnia 30 czerwca 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 2 miesiące;
4) od dnia 1 lipca 1953 r. do dnia 30 września 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 3 miesiące;
5) od dnia 1 października 1953 r. do dnia 31 grudnia 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 4 miesiące;

Zbieg świadczeń – renta wypadkowa i emerytura


1. Osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów wypłaca się, zależnie od jej wyboru:
1) przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo
2) emeryturę powiększoną o połowę renty. 

wtorek, 25 czerwca 2013

Renta rodzinna dla wdowy lub wdowca

Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1) w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej. 
 
2. Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2. 
 

niedziela, 23 czerwca 2013

Zasiłek chorobowy - przyczyny niezdolności do pracy i zasiłek po ustaniu zatrudnienia

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. 
2. Na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się niemożność wykonywania pracy:
1) w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
2) z powodu przebywania w:
a) stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego w celu leczenia uzależnienia alkoholowego,

Zasiłek chorobowy - wymagany okres ubezpieczenia

 Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:
1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu;
2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.
2. Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. 
 

piątek, 21 czerwca 2013

Odroczenie terminu płatności składek / rozłożenie należności na raty

Odroczenie terminu płatności i rozłożenie na raty uregulowane jest w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych: 
 
Art. 29
1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek. 
 

Przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne / nienależnie opłacone składki na ZUS

Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. 
5. Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. 
5a. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty. 

Wypadek przy pracy / śmiertelny wypadek / ciężki wypadek / zbiorowy wypadek

Definicja wypadku przy pracy oraz zdarzenia traktowane na równi z wypadkiem przy pracy, zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych:

1. Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:
1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

niedziela, 16 czerwca 2013

Komu przysługuje renta socjalna ?

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
1) przed ukończeniem 18. roku życia;
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia;
3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. 

sobota, 15 czerwca 2013

Niezdolność do pracy, sposób oceny i okres na jaki się ją ustala

Niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. 
 
Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Praca za granicą a emerytura ZUS

Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe. 

Przykładowe umowy międzynarodowe: Libia 1985 r., USA 2008 r., Australia 2009 r. 

W odniesieniu do państw członkowskich Unii Europejskiej od czasu przystąpienia Polski do Unii zastosowanie będą znajdować przepisy Rozporządzeń o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - Rozporządzenie EWG Nr 1408/71 oraz od 1 maja 2010 r. - Rozporządzenie WE Nr 883/2004.  

Jakie okresy są okresami nieskładowymi ?

Okresami nieskładkowymi są następujące okresy:
1) pobierania: 
 
a) wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy,
b) zasiłków z ubezpieczenia społecznego: chorobowego lub opiekuńczego,
c) świadczenia rehabilitacyjnego,
d) świadczeń wymienionych w lit. b i c po ustaniu obowiązku ubezpieczenia; 
 

Jakie okresy są okresami składkowymi ?

1. Okresami składkowymi są następujące okresy: 
 
1) ubezpieczenia; 
 
2) opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, w przepisach wymienionych w art. 195 pkt 1-4 i 8, w przepisach o adwokaturze, w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz w przepisach o pomocy społecznej; 
 

poniedziałek, 10 czerwca 2013

Jak odnaleźć swoje akta osobowe i dokumenty płacowe ?

Wiele osób ma problem z odnalezieniem dokumentacji osobowej i płacowej z okresów swojego zatrudnienia w przypadku gdy zakład pracy został zlikwidowany. 
W celu ustalenia miejsca przechowywania dokumentacji można skorzystać z bazy przygotowanej przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych. W bazie zamieszczono dane o dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców przechowywanej w archiwach państwowych, urzędach administracji centralnej i terenowej oraz u przedsiębiorców i innych przechowawców, którzy prowadzą w tym zakresie działalność gospodarczą.

Link do wyszukiwarki:

https://ewidencja.apdop.gov.pl/miejsca.php

niedziela, 9 czerwca 2013

Odwołanie do sądu - kto może być pełnomocnikiem ? Wzór

Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

W jaki sposób należy udzielić pełnomocnictwa ? 

Pełnomocnictwa udzielamy pisemnie wskazując w jakiej sprawie ustanawiamy pełnomocnika. Pełnomocnictwo należy podpisać. Dopuszczalne jest również ustanowienie pełnomocnika "ustnie" do protokołu tzn. np. w trakcie rozprawy możemy oświadczyć, iż ustanawiamy swoją córkę/syna/męża naszym pełnomocnikiem. Sąd przyjmie takie oświadczenie i od tego momentu w naszym imieniu przed Sądem będzie reprezentował nas pełnomocnik.  


WZÓR PEŁNOMOCNICTWA dla członka rodziny:


Bydgoszcz, dnia ...........................

Pełnomocnictwo

Niniejszym upoważniam mojego syna ......................... (wskazujemy imię i nazwisko), do działania w moim imieniu i zastępowania mnie przed sądami powszechnymi, w sprawie z odwołania od decyzji ZUS z dnia .................. odmawiającej mi prawa do emerytury. 
      

                                                                                .......................................
                                                                                             podpis

Wysokość składek na ubezpieczenie społeczne - własna działalność gospodarcza

Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Składki na rok 2013 r. dla osób prowadzących działalność gospodarczą przy minimalnej deklarowanej podstawie wymiaru (kwota 2227,80 zł)


SKŁADKI
Z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym
Bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego
Ubezpieczenia społeczne

 710,67 zł
656,09 zł 
Ubezpieczenie zdrowotne 

261,73 zł
 261,73 zł
Fundusz Pracy

54,58 zł 
 54,58 zł

Przedsiębiorca uiszcza składki od zadeklarowanej kwocie stanowiącej podstawę wymiaru, nie niższej jednak niż 2227,80 zł miesięcznie.

Ubezpieczenie chorobowe - obowiązkowe czy dobrowolne ?


Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają wyłącznie osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych czyli:
  1. pracownicy
  2. członkowie rolniczych spółdzielni
  3. osoby odbywające służbę zastępczą
Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych czyli:
  1. osoby wykonujące pracę nakładczą
  2. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwane dalej "zleceniobiorcami", oraz osoby z nimi współpracujące
  3. prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą
  4. osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania
  5. duchowni
Zatem nie posiadając tytułu do obowiązkowego opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe możemy zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego np. z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej. 

Podleganie obowiązkowemu czy dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przekłada się na prawo do świadczeń z tego tytułu - informacje na ten temat w znajdą się w odrębnym poście. 

sobota, 8 czerwca 2013

Odwołanie od decyzji - koszty sądowe

 W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od:
- apelacji, 
- zażalenia, 
- skargi kasacyjnej
- skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Zatem, wnosząc odwołanie ubezpieczony nie uiszcza żadnych opłat sądowych. Jedynie w razie wniesienia środków, które zostały wyżej wymienione należy uiścić opłatę. Opłatę możemy uiścić naklejając na pismo znaki opłaty sądowej lub dokonując przelewu na konto sądu za pośrednictwem którego wnosimy np. apelację. 
Podstawa prawna: ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Należy również pamiętać, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych złożenie dokumentu pełnomocnictwa nie podlega opłacie skarbowej (zatem jeżeli jesteśmy reprezentowani przez pełnomocnika, nieprawidłowe jest uiszczanie kwoty 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). 
Podstawa prawna: ustawa o opłacie skarbowej

Odwołanie od decyzji - Sąd Rejonowy czy Sąd Okręgowy ?

Zasadą jest, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpoznawane są przez Sąd Okręgowy, za wyjątkiem spraw wyraźnie przeznaczonych do rozpoznania przez Sąd Rejonowy. 

I tak, do właściwości Sądów Rejonowych należą sprawy:
1) o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz o dodatki do zasiłku rodzinnego,
2) o świadczenie rehabilitacyjne,
3) o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku z czynną służbą wojskową albo służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Celnej,
4) o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności,
5) o świadczenie z tytułu funduszu alimentacyjnego.
Zatem wszelkie inne sprawy dotyczące np. podlegania ubezpieczeniu społecznemu, emerytur, rent będą rozpoznawane przez Sąd Okręgowy.
Co się stanie gdy błędnie oznaczymy Sąd we wniesionym odwołaniu ? 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawsze przekaże nasze odwołanie do właściwego rzeczowo. Błędne oznaczenie przez ubezpieczonego nazwy Sądu nie wpływa na załatwienie sprawy.

Odwołanie od decyzji ZUS - podstawowe informacje

Odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. 

Odwołanie (które zastępuje pozew) kierujemy do Sądu, jednakże należy je złożyć w organie rentowym w dwóch egzemplarzach. 

Zakład ma obowiązek nasze odwołanie przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni.

Należy jednak pamiętać, iż organ rentowy, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. Ubezpieczony otrzyma wtedy w sprawie nową decyzję, od której będzie przysługiwało mu również prawo do wniesienia odwołania. 

Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne

Rodzaje ubezpieczeń:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.
z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) ubezpieczenia społeczne w Polsce obejmują:
ubezpieczenie emerytalne,
ubezpieczenia rentowe,
ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa, zwane ubezpieczeniem chorobowym,
ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwane ubezpieczeniem wypadkowym.

Obowiązkowe ubezpieczenia:

Zgodnie z art. 6 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:
  1. pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów,
  2. osobami wykonującymi pracę nakładczą,

Wstęp

Na swoim blogu postaram się zaprezentować Państwu najważniejsze sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych w sposób przystępny. Umieszczone zostaną również wzory dokumentów niezbędnych w celu załatwienia sprawy dotyczącej ubezpieczenia / emerytury / renty. 
Zapraszam do czytania bloga "ZUS - Zrozumieć Ubezpieczenia Społeczne"
Polecam również stronę mojej Kancelarii:
http://kancelaria-siluk.bydgoszcz.pl/

Nienależnie pobrane świadczenia - błąd

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 lutego 2017 r. II UK 699/15 W prawie ...